علم العروض

التفعيلات العروضية

احمد الحسيني

التفعيلات العروضية

تتكون التفعيلات العروضية من الأسباب والأوتاد والفواصل التى سبق ذكرها....

ومن هذه التفعيلات تتكون البحور الشعرية وعدد هذه التفعيلات عند علماء العروض عشرة وهى كالآتي::::

1/ فاعلن /٥//٥ وتتكون من سبب خفيف فوتد مجموع.

2/ فعولن //٥/٥ وتتكون من وتد مجموع فسبب خفيف.

3/ مفاعلتن //٥///٥ وتتكون من وتد مجموع وفاصلة صغرى.

4/ متفاعلن ///٥//٥ وتتكون من فاصلة صغرى فوتد مجموع.

5 / مستفعلن /٥/٥//٥ وتتكون من سببين خفيفين فوتد مجموع.

6 / مفاعيلن //٥/٥/٥ وتتكون من وتد مجموع فسببين خفيفين.

7 / فاعلاتن /٥//٥/٥ وتتكون من سبب خفيف فوتد مجموع فسبب خفيف.

8 / فاع لاتن /٥//٥/٥ وتتكون من وتد مفروق فسببين خفيفين.

9 / مستفع لن /٥/٥//٥ وتتكون من سبب خفيف فوتد مفروق فسبب خفيف.

10 / مفعولات /٥/٥/٥/ وتتكون من سببين خفيفين فوتد مفروق .

ولعلنا نلاحظ التشابه الواقع بين فاعلاتن وفاع لاتن... ومستفعلن ومستفع لن فى عدد الحركات والسكنات ولكن هذا كله موافق لما جاء من أشعار العرب واختلاف أوزانها وما يطرأ عليها من زحاف أو علة وسيبين هذا قريبا إن شاء الله فليس المجال مجاله الآن. فقط الآن نوضح التفعيلات.

نسألكم الدعاء بالتوفيق والسداد.. التفعيلات العروضية

علم العروض

احمد الحسيني

مصطفى خميس خريج كلية اللغة العربية جامعة الإسكندرية، لعيب كرة قدم سابق لدي نادي أهلي دمنهور، مدون ومحرر اخبار ومالك عدة مواقع إلكترونية.

مقالات قد تهمك

تعليقات

إرسال تعليق

window['__wavt'] = 'ACvIOeC1YkYRLx-ukQZUjstM88sJ:1787622532992';_WidgetManager._Init('//www.blogger.com/rearrange?blogID\x3d5141780680521570140','//www.sharhly.com/2025/03/Prosodic-activations.html','5141780680521570140'); _WidgetManager._SetDataContext([{'name': 'blog', 'data': {'blogId': '5141780680521570140', 'title': '\u0645\u0648\u0642\u0639 \u0634\u0631\u062d\u0644\u064a', 'url': 'https://www.sharhly.com/2025/03/Prosodic-activations.html', 'canonicalUrl': 'https://www.sharhly.com/2025/03/Prosodic-activations.html', 'homepageUrl': 'https://www.sharhly.com/', 'searchUrl': 'https://www.sharhly.com/search', 'canonicalHomepageUrl': 'https://www.sharhly.com/', 'blogspotFaviconUrl': 'https://www.sharhly.com/favicon.ico', 'bloggerUrl': 'https://www.blogger.com', 'hasCustomDomain': true, 'httpsEnabled': true, 'enabledCommentProfileImages': true, 'gPlusViewType': 'FILTERED_POSTMOD', 'adultContent': false, 'analyticsAccountNumber': '', 'encoding': 'UTF-8', 'locale': 'ar', 'localeUnderscoreDelimited': 'ar', 'languageDirection': 'rtl', 'isPrivate': false, 'isMobile': false, 'isMobileRequest': false, 'mobileClass': '', 'isPrivateBlog': false, 'isDynamicViewsAvailable': true, 'feedLinks': '\x3clink rel\x3d\x22alternate\x22 type\x3d\x22application/atom+xml\x22 title\x3d\x22\u0645\u0648\u0642\u0639 \u0634\u0631\u062d\u0644\u064a - Atom\x22 href\x3d\x22https://www.sharhly.com/feeds/posts/default\x22 /\x3e\n\x3clink rel\x3d\x22alternate\x22 type\x3d\x22application/rss+xml\x22 title\x3d\x22\u0645\u0648\u0642\u0639 \u0634\u0631\u062d\u0644\u064a - RSS\x22 href\x3d\x22https://www.sharhly.com/feeds/posts/default?alt\x3drss\x22 /\x3e\n\x3clink rel\x3d\x22service.post\x22 type\x3d\x22application/atom+xml\x22 title\x3d\x22\u0645\u0648\u0642\u0639 \u0634\u0631\u062d\u0644\u064a - Atom\x22 href\x3d\x22https://www.blogger.com/feeds/5141780680521570140/posts/default\x22 /\x3e\n\n\x3clink rel\x3d\x22alternate\x22 type\x3d\x22application/atom+xml\x22 title\x3d\x22\u0645\u0648\u0642\u0639 \u0634\u0631\u062d\u0644\u064a - Atom\x22 href\x3d\x22https://www.sharhly.com/feeds/3657685471438596712/comments/default\x22 /\x3e\n', 'meTag': '', 'adsenseClientId': 'ca-pub-4787623261414007', 'adsenseHostId': 'ca-host-pub-1556223355139109', 'adsenseHasAds': true, 'adsenseAutoAds': true, 'boqCommentIframeForm': true, 'loginRedirectParam': '', 'view': '', 'dynamicViewsCommentsSrc': '//www.blogblog.com/dynamicviews/4224c15c4e7c9321/js/comments.js', 'dynamicViewsScriptSrc': '//www.blogblog.com/dynamicviews/b3457b0657156b4f', 'plusOneApiSrc': 'https://apis.google.com/js/platform.js', 'disableGComments': true, 'interstitialAccepted': false, 'sharing': {'platforms': [{'name': '\u0627\u0644\u062d\u0635\u0648\u0644 \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0631\u0627\u0628\u0637', 'key': 'link', 'shareMessage': '\u0627\u0644\u062d\u0635\u0648\u0644 \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0631\u0627\u0628\u0637', 'target': ''}, {'name': 'Facebook', 'key': 'facebook', 'shareMessage': '\u0645\u0634\u0627\u0631\u0643\u0629 \u0625\u0644\u0649 Facebook', 'target': 'facebook'}, {'name': '\u0643\u062a\u0627\u0628\u0629 \u0645\u062f\u0648\u0646\u0629 \u062d\u0648\u0644 \u0647\u0630\u0647 \u0627\u0644\u0645\u0634\u0627\u0631\u0643\u0629', 'key': 'blogThis', 'shareMessage': '\u0643\u062a\u0627\u0628\u0629 \u0645\u062f\u0648\u0646\u0629 \u062d\u0648\u0644 \u0647\u0630\u0647 \u0627\u0644\u0645\u0634\u0627\u0631\u0643\u0629', 'target': 'blog'}, {'name': 'X', 'key': 'twitter', 'shareMessage': '\u0645\u0634\u0627\u0631\u0643\u0629 \u0625\u0644\u0649 X', 'target': 'twitter'}, {'name': 'Pinterest', 'key': 'pinterest', 'shareMessage': '\u0645\u0634\u0627\u0631\u0643\u0629 \u0625\u0644\u0649 Pinterest', 'target': 'pinterest'}, {'name': '\u0628\u0631\u064a\u062f \u0625\u0644\u0643\u062a\u0631\u0648\u0646\u064a', 'key': 'email', 'shareMessage': '\u0628\u0631\u064a\u062f \u0625\u0644\u0643\u062a\u0631\u0648\u0646\u064a', 'target': 'email'}], 'disableGooglePlus': true, 'googlePlusShareButtonWidth': 0, 'googlePlusBootstrap': '\x3cscript type\x3d\x22text/javascript\x22\x3ewindow.___gcfg \x3d {\x27lang\x27: \x27ar\x27};\x3c/script\x3e'}, 'hasCustomJumpLinkMessage': true, 'jumpLinkMessage': 'Read more \xbb', 'pageType': 'item', 'postId': '3657685471438596712', 'pageName': '\u0627\u0644\u062a\u0641\u0639\u064a\u0644\u0627\u062a \u0627\u0644\u0639\u0631\u0648\u0636\u064a\u0629', 'pageTitle': '\u0645\u0648\u0642\u0639 \u0634\u0631\u062d\u0644\u064a: \u0627\u0644\u062a\u0641\u0639\u064a\u0644\u0627\u062a \u0627\u0644\u0639\u0631\u0648\u0636\u064a\u0629', 'metaDescription': '\u0627\u0644\u062a\u0641\u0639\u064a\u0644\u0627\u062a \u0627\u0644\u0639\u0631\u0648\u0636\u064a\u0629\n\n'}}, {'name': 'features', 'data': {}}, {'name': 'messages', 'data': {'edit': '\u062a\u0639\u062f\u064a\u0644', 'linkCopiedToClipboard': '\u062a\u0645 \u0646\u0633\u062e \u0627\u0644\u0631\u0627\u0628\u0637 \u0625\u0644\u0649 \u0627\u0644\u062d\u0627\u0641\u0638\u0629', 'ok': '\u062d\u0633\u0646\u064b\u0627', 'postLink': '\u0631\u0627\u0628\u0637 \u0627\u0644\u0645\u0634\u0627\u0631\u0643\u0629'}}, {'name': 'template', 'data': {'name': 'custom', 'localizedName': '\u0645\u062e\u0635\u0635', 'isResponsive': true, 'isAlternateRendering': false, 'isCustom': true}}, {'name': 'view', 'data': {'classic': {'name': 'classic', 'url': '?view\x3dclassic'}, 'flipcard': {'name': 'flipcard', 'url': '?view\x3dflipcard'}, 'magazine': {'name': 'magazine', 'url': '?view\x3dmagazine'}, 'mosaic': {'name': 'mosaic', 'url': '?view\x3dmosaic'}, 'sidebar': {'name': 'sidebar', 'url': '?view\x3dsidebar'}, 'snapshot': {'name': 'snapshot', 'url': '?view\x3dsnapshot'}, 'timeslide': {'name': 'timeslide', 'url': '?view\x3dtimeslide'}, 'isMobile': false, 'title': '\u0627\u0644\u062a\u0641\u0639\u064a\u0644\u0627\u062a \u0627\u0644\u0639\u0631\u0648\u0636\u064a\u0629', 'description': '\u0627\u0644\u062a\u0641\u0639\u064a\u0644\u0627\u062a \u0627\u0644\u0639\u0631\u0648\u0636\u064a\u0629\n\n', 'url': 'https://www.sharhly.com/2025/03/Prosodic-activations.html', 'type': 'item', 'isSingleItem': true, 'isMultipleItems': false, 'isError': false, 'isPage': false, 'isPost': true, 'isHomepage': false, 'isArchive': false, 'isLabelSearch': false, 'postId': 3657685471438596712}}, {'name': 'widgets', 'data': [{'title': '\ud83d\udcc1 \u0622\u062e\u0631 \u0627\u0644\u0623\u062e\u0628\u0627\u0631', 'type': 'HTML', 'sectionId': 'shreeta5bar', 'id': 'HTML300'}, {'title': '', 'type': 'HTML', 'sectionId': 'Postcs1', 'id': 'HTML5'}, {'title': '\u0645\u0648\u0642\u0639 \u0634\u0631\u062d\u0644\u064a (\u0631\u0623\u0633 \u0627\u0644\u0635\u0641\u062d\u0629)', 'type': 'Header', 'sectionId': 'logo', 'id': 'Header1'}, {'title': '\u0627\u0644\u0635\u0641\u062d\u0627\u062a', 'type': 'PageList', 'sectionId': 'pages', 'id': 'PageList1'}, {'title': '\u0627\u0644\u0642\u0627\u0626\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0631\u0626\u064a\u0633\u064a\u0629', 'type': 'LinkList', 'sectionId': 'menu', 'id': 'LinkList001'}, {'title': '\u0628\u062d\u062b ...', 'type': 'BlogSearch', 'sectionId': 'searchform', 'id': 'BlogSearch2'}, {'title': '\u0631\u0633\u0627\u0626\u0644 \u0627\u0644\u0645\u062f\u0648\u0646\u0629 \u0627\u0644\u0625\u0644\u0643\u062a\u0631\u0648\u0646\u064a\u0629', 'type': 'Blog', 'sectionId': 'Tempnec', 'id': 'Blog1', 'posts': [{'id': '3657685471438596712', 'title': '\u0627\u0644\u062a\u0641\u0639\u064a\u0644\u0627\u062a \u0627\u0644\u0639\u0631\u0648\u0636\u064a\u0629', 'showInlineAds': false}], 'headerByline': {'regionName': 'header1', 'items': [{'name': 'share', 'label': ''}, {'name': 'author', 'label': '\u0643\u062a\u0628:'}]}, 'footerBylines': [{'regionName': 'footer1', 'items': [{'name': 'comments', 'label': 'comments'}]}, {'regionName': 'footer2', 'items': [{'name': 'labels', 'label': ''}]}], 'allBylineItems': [{'name': 'share', 'label': ''}, {'name': 'author', 'label': '\u0643\u062a\u0628:'}, {'name': 'comments', 'label': 'comments'}, {'name': 'labels', 'label': ''}]}, {'title': '', 'type': 'HTML', 'sectionId': 'sidepar', 'id': 'HTML4'}, {'title': '', 'type': 'LinkList', 'sectionId': 'sidepar', 'id': 'LinkList1'}, {'title': '', 'type': 'HTML', 'sectionId': 'sidepar', 'id': 'HTML3'}, {'title': 'BlogArchive', 'type': 'BlogArchive', 'sectionId': 'sitting', 'id': 'BlogArchive400'}, {'title': 'BlogAuthors', 'type': 'Profile', 'sectionId': 'sitting', 'id': 'Profile400'}, {'title': '\u0645\u064a\u0632\u0629 \u0634\u0627\u0647\u062f \u0627\u064a\u0636\u0627', 'type': 'HTML', 'sectionId': 'AddOns', 'id': 'HTML2'}, {'title': '\u0646\u0645\u0648\u0630\u062c \u0627\u0644\u0627\u062a\u0635\u0627\u0644', 'type': 'ContactForm', 'sectionId': 'AddOns', 'id': 'ContactForm200'}, {'title': 'Custom Css', 'type': 'HTML', 'sectionId': 'customeCss', 'id': 'HTML013'}]}]); _WidgetManager._RegisterWidget('_HTMLView', new _WidgetInfo('HTML300', 'shreeta5bar', document.getElementById('HTML300'), {}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_HTMLView', new _WidgetInfo('HTML5', 'Postcs1', document.getElementById('HTML5'), {}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_HeaderView', new _WidgetInfo('Header1', 'logo', document.getElementById('Header1'), {}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_PageListView', new _WidgetInfo('PageList1', 'pages', document.getElementById('PageList1'), {'title': '\u0627\u0644\u0635\u0641\u062d\u0627\u062a', 'links': [{'isCurrentPage': false, 'href': 'https://www.sharhly.com/p/h2h3ptext-alignrightatext.html', 'id': '7698259162459141640', 'title': '\u0633\u064a\u0627\u0633\u0629 \u0627\u0644\u062e\u0635\u0648\u0635\u064a\u0629'}, {'isCurrentPage': false, 'href': 'https://www.sharhly.com/p/blog-page.html', 'id': '6664125766906858828', 'title': '\u0627\u062a\u0641\u0627\u0642\u064a\u0629 \u0627\u0644\u0627\u0633\u062a\u062e\u062f\u0627\u0645'}, {'isCurrentPage': false, 'href': 'https://www.sharhly.com/p/blog-page_84.html', 'id': '1483419440104534519', 'title': '\u0645\u0646 \u0646\u062d\u0646'}, {'isCurrentPage': false, 'href': 'https://www.sharhly.com/p/blog-page_17.html', 'id': '2384813198053194306', 'title': '\u0627\u062a\u0635\u0644 \u0628\u0646\u0627'}, {'isCurrentPage': false, 'href': 'https://www.sharhly.com/p/blog-page_02.html', 'id': '5117618214841268764', 'title': '\u0645\u0648\u0633\u0648\u0639\u0629 \u0634\u0631\u062d\u0644\u064a | \u0627\u0644\u0642\u0631\u0622\u0646 \u0648\u0627\u0644\u0644\u063a\u0629 \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629 \u0648\u0627\u0644\u0645\u0646\u0627\u0647\u062c \u0648\u0627\u0644\u0627\u062e\u062a\u0628\u0627\u0631\u0627\u062a'}], 'mobile': false, 'showPlaceholder': true, 'hasCurrentPage': false}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_LinkListView', new _WidgetInfo('LinkList001', 'menu', document.getElementById('LinkList001'), {}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_BlogSearchView', new _WidgetInfo('BlogSearch2', 'searchform', document.getElementById('BlogSearch2'), {}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_BlogView', new _WidgetInfo('Blog1', 'Tempnec', document.getElementById('Blog1'), {'cmtInteractionsEnabled': false, 'lightboxEnabled': true, 'lightboxModuleUrl': 'https://www.blogger.com/static/v1/jsbin/1735139794-lbx__ar.js', 'lightboxCssUrl': 'https://www.blogger.com/static/v1/v-css/828616780-lightbox_bundle_rtl.css'}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_HTMLView', new _WidgetInfo('HTML4', 'sidepar', document.getElementById('HTML4'), {}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_LinkListView', new _WidgetInfo('LinkList1', 'sidepar', document.getElementById('LinkList1'), {}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_HTMLView', new _WidgetInfo('HTML3', 'sidepar', document.getElementById('HTML3'), {}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_BlogArchiveView', new _WidgetInfo('BlogArchive400', 'sitting', document.getElementById('BlogArchive400'), {'languageDirection': 'rtl', 'loadingMessage': '\u200f\u062c\u0627\u0631\u064d \u0627\u0644\u062a\u062d\u0645\u064a\u0644\x26hellip;'}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_ProfileView', new _WidgetInfo('Profile400', 'sitting', document.getElementById('Profile400'), {}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_HTMLView', new _WidgetInfo('HTML2', 'AddOns', document.getElementById('HTML2'), {}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_ContactFormView', new _WidgetInfo('ContactForm200', 'AddOns', document.getElementById('ContactForm200'), {'contactFormMessageSendingMsg': '\u062c\u0627\u0631\u064d \u0627\u0644\u0625\u0631\u0633\u0627\u0644...', 'contactFormMessageSentMsg': '\u062a\u0645 \u0625\u0631\u0633\u0627\u0644 \u0631\u0633\u0627\u0644\u062a\u0643.', 'contactFormMessageNotSentMsg': '\u062a\u0639\u0630\u0631 \u0625\u0631\u0633\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0631\u0633\u0627\u0644\u0629\u060c \u064a\u0631\u062c\u0649 \u0627\u0644\u0645\u062d\u0627\u0648\u0644\u0629 \u0645\u0631\u0629 \u0623\u062e\u0631\u0649 \u0641\u064a \u0648\u0642\u062a \u0644\u0627\u062d\u0642.', 'contactFormInvalidEmailMsg': '\u064a\u0644\u0632\u0645 \u0625\u062f\u062e\u0627\u0644 \u0639\u0646\u0648\u0627\u0646 \u0628\u0631\u064a\u062f \u0625\u0644\u0643\u062a\u0631\u0648\u0646\u064a \u0635\u0627\u0644\u062d.', 'contactFormEmptyMessageMsg': '\u0644\u0627 \u064a\u0645\u0643\u0646 \u0623\u0646 \u064a\u0643\u0648\u0646 \u062d\u0642\u0644 \u0627\u0644\u0631\u0633\u0627\u0644\u0629 \u0641\u0627\u0631\u063a\u064b\u0627.', 'title': '\u0646\u0645\u0648\u0630\u062c \u0627\u0644\u0627\u062a\u0635\u0627\u0644', 'blogId': '5141780680521570140', 'contactFormNameMsg': '\u0627\u0644\u0627\u0633\u0645', 'contactFormEmailMsg': '\u0628\u0631\u064a\u062f \u0625\u0644\u0643\u062a\u0631\u0648\u0646\u064a', 'contactFormMessageMsg': '\u0631\u0633\u0627\u0644\u0629', 'contactFormSendMsg': '\u0625\u0631\u0633\u0627\u0644', 'contactFormToken': 'ACvIOeB0zW1LfKbWitLzanjkbszj:1787622533133', 'submitUrl': 'https://www.blogger.com/contact-form'}, 'displayModeFull')); _WidgetManager._RegisterWidget('_HTMLView', new _WidgetInfo('HTML013', 'customeCss', document.getElementById('HTML013'), {}, 'displayModeFull'));